Dự án điện VMS nhận Chấp thuận có điều kiện tại SIEW 2026, nhưng chưa phải đích đến

Chấp thuận có điều kiện: có dấu, nhưng chưa phải dấu chấm hết

Trong thế giới dự án năng lượng, có điều kiện là một cụm từ rất đáng yêu. Nó giống lời hẹn đi ăn cùng nhau, với điều kiện là đừng hỏi giờ. Theo VietNamNet, buổi lễ trao CA diễn ra sáng 26/10/2026, tại phiên khai mạc SIEW 2026.

Điểm quan trọng nằm ở phần chữ nhỏ: CA không phải quyết định phê duyệt đầu tư cuối cùng. Nó chỉ tạo cơ sở để liên danh tiếp tục hoàn thiện nghiên cứu kỹ thuật, phương án thương mại và thủ tục phê duyệt tại ba quốc gia. Nói cách khác, cánh cửa đã hé mở, còn phần việc thật sự vẫn là những bản thiết kế, bảng tính và hồ sơ.

Buổi lễ có những ai

Phía Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn dẫn đầu đoàn công tác tham dự Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore (SIEW) 2026 tại Trung tâm Hội nghị Marina Bay Sands. Buổi lễ trao CA có sự chứng kiến của Thứ trưởng Cao Anh Tuấn, Tiến sĩ Tan See Leng (Bộ trưởng phụ trách Năng lượng và Công nghiệp Singapore) và Datuk Amar Haji Fadillah bin Haji Yusof (Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Chuyển dịch Năng lượng và Chuyển đổi Nước Malaysia).

Đoàn công tác còn có ông Phan Tử Giang (Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam) và ông Trần Hồ Bắc (Tổng Giám đốc PTSC). Sau đó, lãnh đạo Petrovietnam, PTSC cùng Thứ trưởng Cao Anh Tuấn làm việc với bà Gan Siow Huang, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao và Bộ Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore, về hợp tác năng lượng và thúc đẩy Dự án VMS.

Một dự án ba nước mà danh sách người ngồi chung bàn đã dài như vậy thì rõ ràng không thiếu sự quan tâm. Với các dự án năng lượng, đó vừa là tín hiệu đáng mừng, vừa là lời nhắc rằng lịch họp sẽ còn rất dày.

Điện gió từ biển, đi qua gần 800 km cáp ngầm

Hình dung đơn giản: điện gió được khai thác ngoài khơi, sau đó truyền sang Malaysia qua tuyến cáp ngầm cao áp dài gần 800 km. Theo VietNamNet, dự án dự kiến phát triển nguồn điện gió ngoài khơi công suất khoảng 2 GW tại vùng biển phía Nam Việt Nam, theo phương án đang nghiên cứu.

Phần điện còn lại sau khi kết hợp với nguồn điện mặt trời tại Malaysia dự kiến xuất khẩu khoảng 1,3 GW điện năng lượng tái tạo sang Singapore. Một phần sản lượng vẫn phục vụ nhu cầu trong nước Malaysia.

Nhìn trên bản đồ, điện đi qua biển, qua biên giới, rồi qua thêm một biên giới nữa. Hành trình này nghe giống việc gửi một kiện hàng xuyên quốc gia, chỉ khác là kiện hàng ấy nặng hàng gigawatt và thời gian giao hàng được tính bằng năm.

Mốc 2035 và những con số còn đang nghiên cứu

Dự án đặt mục tiêu bắt đầu cung cấp điện từ năm 2035, với thời gian vận hành dự kiến khoảng 30 năm. Con số 30 năm nghe như một cam kết dài hơi, nhưng cần nhớ đây vẫn là kế hoạch dự kiến.

Cần nói rõ: công suất 2 GW, cáp gần 800 km, 1,3 GW xuất khẩu và mốc 2035 đều thuộc nhóm thông tin đang được nghiên cứu, chưa phải cam kết chính thức. Khi có thông cáo đối chiếu từ các cơ quan và doanh nghiệp liên quan, những con số này cần được kiểm tra lại trước khi xem là chắc chắn.

Từ đo gió đến khảo sát tại vùng biển mới

Dự án không bắt đầu từ con số trên giấy. Theo VietNamNet, VMS được phát triển trên nền tảng hợp tác giữa PTSC và Sembcorp từ năm 2023. Việt Nam đã cấp hai giấy phép khảo sát cho PTSC phục vụ nghiên cứu, phát triển điện gió ngoài khơi.

PTSC đã hoàn thành chiến dịch khảo sát, thu thập dữ liệu gió và hải văn liên tục 12 tháng ngoài khơi khu vực Vũng Tàu trước đây. Doanh nghiệp này cũng chuẩn bị khảo sát tại vị trí tiềm năng mới ngoài khơi Lâm Đồng. Thông tin về điểm Lâm Đồng hiện chưa được nguồn thứ hai xác nhận.

Gió thì có quanh năm, nhưng dữ liệu gió thì phải đo đủ cả một chu kỳ. Làm điện gió ngoài khơi đôi khi giống như chờ một người bạn hẹn đi cà phê: phải chắc gió tới đúng hẹn đã.

Những điều cần theo dõi

• Hiện chỉ có VietNamNet đưa tin, cần đối chiếu thêm với thông cáo của EMA, Petrovietnam hoặc PTSC.
• CA là bước có điều kiện, chưa phải quyết định đầu tư cuối cùng.
• Các số liệu kỹ thuật và mốc thời gian vẫn là phương án đang nghiên cứu.
• Điểm khảo sát mới ngoài khơi Lâm Đồng chưa được xác nhận bởi nguồn thứ hai.

Tóm lại, VMS vừa có thêm một cột mốc trên hành trình dài. Với dự án liên quốc gia, chưa xong đôi khi lại là trạng thái bình thường nhất. Điều đáng theo dõi là những bước tiếp theo: thiết kế kỹ thuật, phương án thương mại và thủ tục phê duyệt ở ba nước, những việc ít lên tiêu đề hơn buổi lễ nhưng quyết định nhiều hơn.