Thuận An đóng cửa nghĩa trang từ 31/10, cấm xây mới lăng mộ

Thông báo và mốc thời gian

Theo các nguồn báo chí đã đối chiếu, gồm Tuổi Trẻ, Dân Trí, VietNamNet và Báo Mới, phường đưa ra thông báo vào ngày 28/10. Các nghĩa trang, nghĩa địa trên địa bàn chính thức đóng cửa từ ngày 31/10. Khoảng cách giữa ngày thông báo và ngày đóng cửa là ba ngày.

Sau mốc 31/10, mọi hoạt động chôn cất người chết và xây dựng mới lăng mộ tại các khu vực nghĩa trang, nghĩa địa của phường đều bị cấm. Trong phạm vi tài liệu đã đối chiếu, chưa có văn bản gốc của UBND phường, nên các chi tiết về thủ tục và phạm vi áp dụng cần được xác minh thêm.

Vì sao phường đưa ra quyết định

Các nguồn nêu quyết định căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, định hướng phát triển đô thị, thực trạng quỹ đất nghĩa địa và yêu cầu quản lý nghĩa trang tập trung. Mục đích được nêu là dành quỹ đất cho dịch vụ, hạ tầng văn hóa và phát triển du lịch biển theo định hướng của thành phố.

Một nguồn cho biết quy hoạch sử dụng đất của phường đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Thông tin này chưa có nguồn thứ hai xác nhận và đang được xác minh.

Có một điểm chưa thống nhất giữa các nguồn. Một nguồn cho biết theo định hướng quy hoạch của thành phố, địa phương không nằm trong khu vực quy hoạch nghĩa trang tập trung. Trong khi đó, các nguồn khác lại viện dẫn yêu cầu quản lý nghĩa trang tập trung làm căn cứ. Hai cách trình bày này cần được làm rõ để hiểu đầy đủ cơ sở của quyết định.

Quỹ đất và những lăng mộ nằm giữa khu dân cư

Theo các nguồn, việc xây lăng mộ trước đây diễn ra tự phát, có vị trí sát nhà ở của người dân. Đây là một trong những lý do được nhắc tới khi nói về thực trạng quỹ đất nghĩa địa của phường.

Thuận An là địa phương có nhiều khu lăng mộ bề thế, với mái ngói nhiều tầng và họa tiết rồng trang trí cầu kỳ. Việc sắp xếp lại vì vậy liên quan cả đến quỹ đất lẫn các công trình hiện có.

Các lăng mộ nằm xen kẽ trong khu dân cư sẽ được di dời ra ngoài theo lộ trình. Các nguồn chưa cung cấp chi tiết về lộ trình cụ thể, thời hạn từng giai đoạn hay phương án hỗ trợ cho từng gia đình.

Người có nhu cầu mai táng được hướng dẫn đến đâu

Người có nhu cầu mai táng được hướng dẫn đến nghĩa trang Phú Xuân cũ (nay thuộc xã Phú Hồ) hoặc nghĩa trang xã Phú Diên cũ (nay thuộc xã Phú Vinh). Phường cũng khuyến khích người dân chọn hỏa táng để được hưởng chính sách hỗ trợ chi phí của Nhà nước.

Về tên gọi, đa số nguồn dùng cách gọi có chữ cũ cho nghĩa trang Phú Xuân, còn một nguồn gọi không kèm chữ cũ. Các nguồn mô tả địa điểm giống nhau.

Tiếp xúc với người dân trước khi triển khai

Theo các nguồn, trước khi triển khai, phường tổ chức cuộc họp với khoảng 100 người gồm người cao tuổi, người có uy tín và đại diện các dòng họ. Các nguồn cho biết việc vận động nhận được sự thống nhất cao.

Tuy vậy, các tài liệu đã đối chiếu chưa có ý kiến trực tiếp của người dân trong khu vực hoặc của các dòng họ có lăng mộ. Thông tin hiện có chủ yếu đến từ phía chính quyền và báo chí đưa tin.

Con số về di dời và kinh phí đang được xác minh

Dân Trí đưa tin phường phối hợp Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 (nay là Ban Quản lý dự án đầu tư Bắc sông Hương) di dời hơn 1.800 ngôi mộ để làm công viên văn hóa đa năng. Cũng theo nguồn này, dự án hạ tầng kỹ thuật và công viên văn hóa đa năng biển Thuận An có tổng mức đầu tư gần 118 tỷ đồng.

Các con số này hiện chỉ có một nguồn đưa tin và chưa được đối chiếu với nguồn khác. Thông tin đang được xác minh. Tương tự, nhận định phường là địa phương đầu tiên ở TP Huế thực hiện việc đóng cửa nghĩa trang, cấm xây mới lăng mộ cũng chỉ có Dân Trí nêu.

Lễ tang 72 giờ: khuyến cáo hay quy định

Nhiều nguồn nêu con số không kéo dài quá 72 giờ đối với tổ chức tang lễ. Tuy nhiên, mức độ ràng buộc được trình bày khác nhau. Một số nguồn đặt nội dung này trong phần khuyến khích của phường, còn VietNamNet mô tả đây là mức khuyến cáo.

Tuổi Trẻ ở cuối bài có nêu TP Huế phát động nếp sống văn minh về lễ tang 72 giờ, nhưng chưa có nguồn thứ hai xác nhận. Vì vậy, tính bắt buộc hay khuyến cáo của quy định này hiện chưa rõ. Thông tin đang được xác minh và cần văn bản gốc để kết luận.

Những điều cần làm rõ thêm

• Văn bản gốc của UBND phường Thuận An, bao gồm phạm vi áp dụng và thủ tục thực hiện.
• Cơ sở pháp lý liên quan đến quy hoạch nghĩa trang tập trung và tình trạng phê duyệt quy hoạch sử dụng đất.
• Số ngôi mộ di dời, tổng mức đầu tư và vai trò của các đơn vị liên quan.
• Lộ trình di dời lăng mộ và phương án cho các gia đình, dòng họ.
• Tính bắt buộc của quy định tang lễ 72 giờ.
• Ý kiến của người dân và các dòng họ có lăng mộ trong khu vực.

Góc nhìn

Quyết định của Thuận An phản ánh một bài toán quen thuộc của đô thị ven biển: quỹ đất hạn chế, nhu cầu quy hoạch phát triển và các nhu cầu mai táng, thờ cúng vốn gắn bó với đời sống người dân. Việc chọn hỏa táng, chuyển sang các nghĩa trang tập trung hay di dời lăng mộ đều chạm đến ký ức và tình cảm của gia đình.

Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là ngày 31/10. Người dân cần biết cơ chế thực hiện, quyền lợi của các gia đình và cách các dòng họ được tham gia. Khi văn bản gốc và số liệu được công bố đầy đủ, bức tranh sẽ rõ hơn. Hiện tại, bài viết chỉ dựa trên những gì các nguồn đã đưa tin và phát ngôn của Chủ tịch UBND phường.