Israel bầu cử 27/10: tỷ lệ cử tri được báo cáo cao, cuộc đua của ông Netanyahu gây chú ý

Hơn 7,3 triệu cử tri, 120 ghế để tranh

Ngày 27/10, người dân Israel đi bỏ phiếu để bầu Quốc hội. VietNamNet đưa tin, dẫn số liệu của hãng tin Anadolu, rằng hơn 7,3 triệu cử tri đủ điều kiện tham gia bỏ phiếu để chọn 120 thành viên Quốc hội. Con số này cho thấy quy mô của cuộc bầu cử, nhưng chưa phản ánh kết quả. Số người có quyền đi bỏ phiếu và số lá phiếu thật sự được kiểm đếm là hai chuyện khác nhau, và thời điểm này vẫn còn nhiều điều chưa ngã ngũ.

Tỷ lệ cử tri cao: kỷ lục hay còn cần kiểm chứng?

VietNamNet dẫn lời các nguồn đưa tin rằng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu được báo cáo ở mức cao nhất trong hơn 4 thập niên. Tuy vậy, bài nguồn chưa cung cấp con số cụ thể để đối chiếu, nên thông tin đang được xác minh. Cách an toàn nhất là xem đây là một báo cáo, chưa phải số liệu chính thức.

Trong tin chính trị, “kỷ lục” là từ được chờ đợi nhất và cũng là từ cần kiểm chứng kỹ nhất. Một con số đẹp trên tiêu đề đôi khi đi nhanh hơn bảng thống kê phía sau.

Cuộc đua ngang bằng theo thăm dò

Theo BBC, các cuộc thăm dò cho thấy Thủ tướng Benjamin Netanyahu và cựu Tổng tham mưu trưởng Gadi Eisenkot có tỷ lệ ủng hộ ngang bằng trong cuộc đua lãnh đạo chính phủ. Thăm dò giống như dự báo thời tiết: nó cho biết xu hướng, còn trời có mưa hay không thì phải chờ đến lúc kết quả thật sự được công bố.

Ngang bằng trong thăm dò là một trạng thái khá căng, vì mỗi ghế đều có thể ảnh hưởng đến việc ai đứng đầu chính phủ. Nhưng đây vẫn là bức tranh trước kiểm phiếu, chưa phải kết luận.

Khối thay đổi: khác hệ tư tưởng, chung một mục tiêu

Eisenkot lãnh đạo đảng Yashar mới thành lập và là nhân vật chủ chốt của khối thay đổi. Khối này gồm các đảng khác biệt về hệ tư tưởng, nhưng cùng chung mục tiêu chấm dứt quyền lực của ông Netanyahu. Các lãnh đạo khác trong khối gồm cựu Thủ tướng Naftali Bennett, Avigdor Lieberman và Yair Golan.

Khi mục tiêu chung đủ rõ, nhiều khác biệt có thể được đặt sang một bên, ít nhất cho đến khi bước đàm phán thật sự bắt đầu. Câu hỏi là khi đó, mục tiêu chung ấy còn đủ bền để giữ mọi người ngồi lại với nhau hay không.

61 ghế: con số quyết định nhịp đàm phán

Theo dự báo, không liên minh nào trong hai phe đạt đủ 61 ghế để lập chính phủ đa số. Đây là nhận định dự báo, chưa phải kết quả chính thức. Nếu nhận định này đúng, đàm phán có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.

Về mặt số học, 61 trên 120 ghế là ngưỡng đa số. Trong thực tế, ngưỡng đó đủ để biến mọi buổi gặp giữa các đảng thành một cuộc tính toán dài hơi.

Hệ thống đại diện tỷ lệ: liên minh là chuyện thường

Hệ thống đại diện tỷ lệ của Israel khiến chính phủ thường được thành lập trên cơ sở liên minh nhiều đảng. Các liên minh bất ngờ cũng đã nhiều lần xuất hiện. Vì vậy, khi thấy những đối thủ cũ ngồi chung một bàn, người theo dõi chính trị có thể sẽ cần thêm thời gian trước khi kết luận gì.

Netanyahu và câu hỏi về quyền lực

Ông Netanyahu lần đầu giữ chức Thủ tướng Israel vào năm 1996. Khả năng ông tiếp tục nắm quyền phụ thuộc vào việc lập liên minh với các đảng cực hữu và Do Thái giáo chính thống cực đoan, tức những lực lượng đang tạo nên liên minh cầm quyền hiện tại.

Chiến dịch tranh cử tập trung vào vấn đề dân chủ và an ninh. Nhiều người coi cuộc bầu cử là một cuộc trưng cầu ý kiến về sự lãnh đạo của ông Netanyahu, nên kết quả sẽ được đọc theo nhiều lớp nghĩa khác nhau.

Tố cáo bất thường: các bên nói gì

Nhiều đảng lớn tố cáo có bất thường tại các điểm bỏ phiếu trên cả nước. Về phía Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel (CEC), cơ quan này cho biết chưa có bằng chứng về can thiệp có hệ thống vào các phiếu bầu. Thông tin tố cáo đang được xác minh, và bài viết này không đưa ra kết luận nào về các cáo buộc đó.

Hai luồng thông tin này đứng cạnh nhau: một bên nêu nghi vấn, bên kia nói chưa có bằng chứng về can thiệp có hệ thống. Người đọc nên giữ cả hai ý trong đầu cho đến khi có thêm dữ kiện.

Điều cần theo dõi

• Số liệu chính thức về tỷ lệ cử tri, để xác nhận hoặc điều chỉnh báo cáo “cao nhất trong hơn 4 thập niên”.
• Kết quả kiểm phiếu từ CEC, thay cho các cuộc thăm dò.
• Quá trình đàm phán lập liên minh, nơi mọi con số ghế đều có thể thay đổi.
• Phản hồi đối với các tố cáo bất thường đang được xác minh.

Cho đến khi các mốc này rõ ràng, điều chắc chắn nhất có lẽ là cuộc đàm phán sẽ không ngắn.