HĐND Hà Nội thông qua cơ chế xử lý 12 dự án Mường Thanh: công trình nào được tồn tại, công trình nào phải phá dỡ?

Phép trừ khiến cả kỳ họp phải chú ý

Theo tờ trình do ông Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP Hà Nội, trình bày, 12 dự án có 6.759 căn hộ được phê duyệt ban đầu. Số căn hộ xây dựng thực tế là 24.943 căn, trong đó 18.184 căn được xác định là vi phạm. Phép trừ đơn giản cho đúng kết quả: 24.943 trừ 6.759 bằng 18.184.

Khi chênh lệch giữa giấy phép và thực tế lên tới hàng chục nghìn căn, đây không còn là chuyện một vài hạng mục sai lệch. Nó trở thành bài toán cần một nghị quyết riêng.

Không phải công trình nào cũng bị phá

Theo dự thảo, công trình trong 12 dự án được rà soát và chia thành hai nhóm.

• Nhóm 1, tồn tại có điều kiện: công trình đã hoàn thành xây dựng, đảm bảo an toàn chịu lực, đáp ứng hoặc bổ sung được điều kiện phòng cháy chữa cháy và hạ tầng, đảm bảo khoảng cách theo quy chuẩn tại thời điểm xây dựng, và không vi phạm chỉ giới đường đỏ.
• Nhóm 2, buộc phá dỡ: công trình không đáp ứng tiêu chí nhóm 1, không đảm bảo an toàn chịu lực, không khắc phục được phòng cháy chữa cháy hoặc vi phạm chỉ giới.

Một chi tiết cần lưu ý: một số cách diễn đạt trên báo gắn việc phân loại với số căn hộ. Tuy nhiên, đa số nguồn mô tả việc phân nhóm theo công trình, dự án. Con số 18.184 là số căn hộ vi phạm, không phải số căn hộ được đem đi phân loại.

Nói cách khác, vấn đề không nằm ở chữ vi phạm đứng riêng lẻ, mà ở việc công trình có đứng vững và có tuân thủ quy chuẩn hay không. Câu hỏi nghe đơn giản, nhưng với những tòa nhà đã có người ở, đó lại là câu hỏi khó nhất.

Phá dỡ: 30 ngày để lập phương án

Theo Thanh Niên và Dân Trí, chủ đầu tư phải lập phương án phá dỡ an toàn trong 30 ngày. Nếu không thực hiện, công trình sẽ bị cưỡng chế.

Về cách triển khai, theo ông Dương Đức Tuấn, thành phố sẽ chỉ đạo thiết lập phương án khắc phục cụ thể cho từng dự án. Một số nhiệm vụ được giao Chủ tịch UBND cấp xã quyết định, còn thành phố và các sở, ngành đồng hành thực hiện.

Trong một nghị quyết kiểu này, 30 ngày là mốc dễ nhớ nhất. Phần việc khó hơn nằm ở các dự án cụ thể, khi mỗi nơi có hoàn cảnh riêng.

Ai làm sai, người đó trả tiền

Nguyên tắc xuyên suốt nghị quyết là chủ đầu tư phải chịu mọi chi phí khắc phục. Người mua nhà không có lỗi sẽ không phải chịu thiệt hại. Nghe rất hợp lý, và đây cũng là điều người mua căn hộ mong đợi nhất.

Nghị quyết cũng quy định chủ đầu tư phải hoàn thành biện pháp khắc phục thì mới được cập nhật quy hoạch, giao đất và cấp giấy chứng nhận. Theo VietNamNet và 24h, cách tính số lợi bất hợp pháp về xây dựng là lấy diện tích sàn vi phạm tăng thêm nhân với đơn giá hoặc suất vốn đầu tư tại thời điểm đưa vào sử dụng thực tế, rồi nhân với 50%.

Người dân được gì?

Với người thuộc diện phải di dời, các báo đưa tin họ được nhận tiền bồi thường. Họ cũng được ưu tiên thỏa thuận mua căn hộ, nhà ở của chủ đầu tư, hoặc ưu tiên mua nhà ở xã hội của chủ đầu tư mà không qua bốc thăm.

Với trường hợp không phải di dời, người dân tiếp tục thực hiện hợp đồng. Họ không phải nộp phí khắc phục hậu quả thay chủ đầu tư và được cấp giấy chứng nhận sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

Mốc 90 ngày: cùng một con số, nhiều cách hiểu

Thanh Niên, Dân Trí và 24h đều nêu người dân nhận tiền bồi thường trong 90 ngày. VietNamNet diễn đạt chi tiết hơn: người mua được nhận tiền bồi thường và bàn giao nhà trong 90 ngày kể từ ngày nhận đủ tiền.

Khác biệt này không nhỏ, vì nó quyết định thời hạn được tính từ lúc nào và người dân nhận được gì. Thông tin cần được đối chiếu với văn bản nghị quyết chính thức trước khi kết luận chi tiết.

Bao nhiêu người chịu tác động?

Thanh Niên đưa tin việc phá dỡ, di dời tác động đến hàng vạn người dân. Dân Trí nêu tác động đến việc sinh sống, lao động, học tập của hàng vạn người. 24h thì đưa ra mức hàng chục nghìn người. Đây đều là cách ước lượng từ phát biểu thảo luận, không phải số liệu chính thức, nên bài này không khẳng định một con số cụ thể.

Ông Võ Đăng Dũng, Bí thư Đảng ủy phường Khương Đình, thống nhất ban hành nghị quyết nhưng đề nghị thành phố có hướng dẫn, hỗ trợ cụ thể cho cấp xã. Cũng theo ông Dũng, dự kiến có hơn 3.900 căn hộ cao tầng phải phá dỡ. Đây là con số dự kiến, chưa phải số chính thức từ văn bản nghị quyết.

Những điều còn bỏ ngỏ

• Số lượng dự án: 12 dự án là con số được nêu thống nhất, nhưng danh sách VietNamNet liệt kê khoảng 14 mã công trình, khu nhà ở. Cách đếm này cần đối chiếu với nghị quyết để tránh nhầm lẫn.
• Doanh nghiệp và cá nhân liên quan: 24h có nêu các dự án liên quan đến doanh nghiệp do một cá nhân đại diện, quản lý hoặc góp vốn. Thông tin này chỉ xuất hiện ở một nguồn và đang được xác minh, nên chưa đưa vào bài như sự thật.

Lời kết

Nghị quyết cho thấy hướng đi khá rõ: công trình đủ điều kiện thì tồn tại có điều kiện, công trình không đủ thì phá dỡ, và người mua nhà không có lỗi không phải gánh thiệt hại. Tuy nhiên, mọi thứ sẽ được quyết định ở từng dự án cụ thể. Với người dân, câu hỏi quan trọng nhất có lẽ không phải kỳ họp diễn ra thế nào, mà là nhà mình thuộc nhóm nào.

Bài viết dựa trên tóm tắt từ các báo đã đưa tin. Chi tiết điều khoản cần đối chiếu với văn bản chính thức.