Cuộc gọi 90 phút giữa Putin và lãnh đạo Bắc Âu bàn về xung đột Ukraine

Ai gọi, ai nghe và ai là người bắt đầu

Theo Điện Kremlin, cuộc điện đàm do Phần Lan và Na Uy khởi xướng. Nếu đúng như vậy, phía Bắc Âu là bên bấm nút gọi trước, còn nội dung trò chuyện thì khá rõ: xung đột ở Ukraine và các vấn đề an ninh khu vực. Trong ngoại giao, ai gọi trước đôi khi còn được bàn luận nhiều hơn chính nội dung cuộc gọi.

90 phút không phải là ít

Theo Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store, cuộc điện đàm kéo dài 90 phút. Với nhiều người, 90 phút là thời lượng của một bộ phim dài hoặc một buổi họp không có hồi kết. Với ngoại giao cấp cao, đó có thể là quãng thời gian đủ để trình bày rõ lập trường.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb có nhận xét cuộc trao đổi mang tính “thẳng thắn và thực chất”. Cụm từ này là bản dịch tiếng Việt trong nguồn đưa tin, không phải nguyên văn tiếng Anh:

“thẳng thắn và thực chất” — Alexander Stubb

Nói cách khác, cuộc gọi đủ dài để trao đổi nhiều điều. Còn kết quả cụ thể thì các nguồn hiện có chưa nêu đầy đủ.

Chuỗi cuộc gặp trước đó

Cuộc điện đàm không xuất hiện từ hư không. Theo nguồn tin, nó diễn ra sau các cuộc gặp tuần trước tại St. Petersburg của đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, và sau cuộc thảo luận ở Oslo giữa ông Stubb, ông Store và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Nếu xem ngoại giao như một chuỗi công việc, cuộc điện thoại này giống bước tiếp theo sau những buổi họp mặt trực tiếp.

Hoan nghênh đàm phán ba bên

Các nhà lãnh đạo Bắc Âu hoan nghênh thỏa thuận nối lại đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ tại Abu Dhabi vào nửa đầu tháng 11. Với người theo dõi tin quốc tế, cụm “nối lại đàm phán” nghe như một trận bóng đã bị hoãn nay được thổi còi trở lại. Phần khó là giữ cho trận đấu tiếp tục đủ lâu để có kết quả.

Chiến dịch nhân đạo ở Oleskhy: Thông tin đang được xác minh

Đây là phần cần đọc chậm nhất. Theo Putin, Nga đã bắt đầu một chiến dịch nhân đạo do Mỹ làm trung gian gần thị trấn Oleskhy thuộc vùng Kherson, và một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đã được áp dụng tại khu vực này. Thông tin đang được xác minh.

Ngừng bắn tạm thời là cụm từ nghe rất êm tai, nhưng chỉ thực địa mới cho biết nó kéo dài bao lâu và được tuân thủ đến đâu. Trong lúc chờ đối chiếu, cách đọc an toàn nhất là coi đây là tuyên bố của phía Putin, chưa phải điều đã được kiểm chứng.

Lãnh đạo quốc gia, không phải đại diện châu Âu

Hai nhà lãnh đạo Bắc Âu cho biết họ tham gia cuộc điện đàm với tư cách lãnh đạo quốc gia, không đại diện cho toàn châu Âu. Chi tiết nhỏ này khá đáng chú ý. Trong một lục địa có nhiều tiếng nói, không phải cuộc gọi nào cũng mang danh “châu Âu”, dù người nghe có thể mong như vậy.

Điện thoại vẫn hiếm hoi

Theo đài RT được nguồn tin dẫn lại, cuộc điện đàm là một trong những lần trao đổi trực tiếp hiếm hoi giữa ông Putin và các lãnh đạo châu Âu kể từ khi xung đột leo thang năm 2022. Một cuộc nói chuyện qua điện thoại giữa các lãnh đạo tưởng như bình thường lại trở thành tin đáng chú ý, và đó là một nghịch lý đáng suy ngẫm. Giữa thời buổi tin nhắn, video và họp trực tuyến tràn ngập, một cuộc gọi thẳng lại hiếm có đến vậy.

Ba bên đồng ý giữ liên lạc

Cuộc điện đàm kết thúc với sự nhất trí của ba bên về việc duy trì liên lạc trực tiếp qua điện thoại. Các nguồn hiện có chưa nêu kết quả cụ thể nào khác. Tuy vậy, một cam kết giữ đường dây liên lạc vẫn là bước nhỏ nhưng có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay.

Điều còn thiếu

Một nguồn tin hiện chỉ có tiêu đề và đoạn tóm tắt, nên việc đối chiếu chi tiết còn hạn chế. Phần lớn thông tin về việc ai khởi xướng cuộc gọi, chiến dịch nhân đạo và ngừng bắn đến từ một nguồn cùng phát biểu của phía Nga. Bạn đọc nên theo dõi thêm các cập nhật từ nguồn độc lập để có bức tranh đầy đủ hơn.