Sân bay Long Thành nhắm khai thác thương mại cuối 2026, đường đi vào sân bay vẫn đang được bàn

Con số nghe đã thấy hy vọng

Theo phương án giai đoạn đầu, sân bay có thể khai thác tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần, trong đó 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Với một sân bay chưa mở, con số này đủ khiến người đọc bắt đầu tưởng tượng ra bảng giờ bay, quầy check-in và cảnh đợi hành lý.

Về hãng bay, Vietnam Airlines dự kiến khai thác tuyến Long Thành - Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế trong giai đoạn đầu. Vietjet Air dự kiến mở các đường bay nội địa nối Long Thành với những trung tâm kinh tế, du lịch lớn trên cả nước. Nhiều hãng hàng không quốc tế cũng bày tỏ quan tâm.

Tuy vậy, phương án phân bổ chuyến bay của hai hãng vẫn ở dạng dự kiến. Các nguồn đã đưa tin chưa ghi nhận xác nhận trực tiếp từ Vietnam Airlines hay Vietjet, nên cách đọc phù hợp là xem đây như một kịch bản đang được hoàn thiện.

Tiến độ: đã đi được một đoạn, còn nhiều việc phía trước

Trong 16 gói thầu chính, 4 gói đã hoàn thành và 12 gói còn lại đang được triển khai. Dự án thành phần 3, nhóm công trình thiết yếu phục vụ khai thác, đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng theo giá trị hợp đồng. Các nguồn thống nhất về con số này, nhưng mốc thời điểm được ghi khác nhau, nên bài viết không nêu thời điểm cụ thể.

Lịch trình được mô tả khá chặt. Các công trình trọng yếu dự kiến nghiệm thu trong tháng 11. Thủ tục môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực dự kiến hoàn tất đầu tháng 12. Sau đó mới đến mục tiêu khai thác thương mại cuối tháng 12 năm 2026.

Người đọc cần lưu ý một điều: thời điểm khai thác phụ thuộc vào việc hoàn tất các thủ tục và cấp Giấy chứng nhận khai thác cảng, mà tại thời điểm đưa tin vẫn chưa hoàn tất. Nói cách khác, đích đến đã có ngày, còn giấy tờ thì vẫn đang trên đường đi.

Chương trình vận hành thử nghiệm (ORAT) với nhiều kịch bản thực tế cũng đang được triển khai trước ngày mở cửa chính thức. Về lý thuyết, đây là cách phát hiện sớm các điểm nghẽn. Trong thực tế, không ai muốn làm hành khách thử nghiệm đầu tiên.

Bài toán đường đi: sân bay đã sắp có, cửa ngõ vẫn đang chờ

Nghe thì đơn giản: sân bay sắp mở, vậy đi đường nào? Câu trả lời trong các nguồn là đường bộ, bởi đường sắt kết nối chưa vận hành. Trong giai đoạn đầu, việc đi lại từ TP.HCM ra sân bay Long Thành chủ yếu dựa vào các tuyến đường này.

Các hướng tuyến đường bộ dự kiến gồm cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cầu Nhơn Trạch, đường Vành đai 3, quốc lộ 25C và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Nhìn danh sách này, người đọc dễ có cảm giác sân bay được nối bằng cả một mạng lưới hoàn chỉnh. Thực ra, đây là các hướng tiếp cận dự kiến, chưa phải một bản đồ vận hành đã chốt.

ACV kiến nghị ưu tiên lưu thông cho xe buýt sân bay và xe trung chuyển tại một số nút giao và tuyến chính, đồng thời xây dựng hệ thống điểm đón trả khách cố định tại các trung tâm đô thị. Đây là kiến nghị, chưa phải quy định đã được áp dụng.

Trong nhà ga: đi một chiều, đến một tầng

Khu vực nhà ga dự kiến được tổ chức lưu thông một chiều, phân tầng. Tầng trên dành cho luồng đi qua cầu cạn, còn tầng trệt và khu nối nhà để xe dành cho luồng đến. Toàn khu giao thông nội cảng cũng dự kiến được trang bị camera giám sát CCTV và thu phí tự động ETC tại các cửa ngõ.

Phần đón trả được sắp xếp theo nhóm. Xe buýt công cộng bố trí sát nhà ga; taxi và xe công nghệ đỗ tại bãi chờ trước khi vào làn đón; xe hợp đồng và xe du lịch đón trả tại bãi tập trung. Trên giấy, mỗi loại xe đã có chỗ riêng. Trên thực tế, chỗ riêng thường là thứ được nhớ đến lâu nhất khi có người đứng nhầm làn.

Tân Sơn Nhất - Long Thành: chuyện chưa ngã ngũ

ACV đang nghiên cứu tuyến vận chuyển trực tiếp giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành trên hệ thống đường cao tốc hiện hữu. Tuy nhiên, mức độ triển khai được mô tả khác nhau giữa các nguồn. Một nguồn cho biết các đơn vị liên quan đang xây dựng phương án vận chuyển chuyên biệt, ở giai đoạn nghiên cứu và đề xuất. Nguồn khác mô tả sẽ có dàn xe trung chuyển chạy thẳng trên cao tốc, hoạt động 24/7 với tần suất linh hoạt theo lịch bay.

Chưa có xác nhận chính thức về tần suất hay việc vận hành 24/7. Thông tin đang được xác minh.

Đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành cũng là một đề xuất ở tầm nhìn xa hơn. ACV kiến nghị sớm triển khai tuyến này trong trung và dài hạn, nhưng hiện mới ở dạng kiến nghị.

Đọc kỹ trước khi tin

Một số chi tiết chỉ xuất hiện ở một nguồn. Sân bay được mô tả có tổng mức đầu tư khoảng 5 tỷ USD, diện tích 5.364ha và công suất 100 triệu hành khách mỗi năm. Khu cánh Tây và trung tâm nhà ga cũng được nêu sẽ ưu tiên hoàn thiện, với 4 đảo làm thủ tục check-in phục vụ chuyến bay nội địa và quốc tế. Những chi tiết này đáng chú ý, nhưng nên được đọc như thông tin đã đưa tin, chưa phải điều nhiều nguồn cùng khẳng định.

Kết: sân bay có ngày, đường đi vẫn đang được bàn

Với những gì đã công bố, Long Thành đang đi đúng kiểu một dự án lớn: con số đẹp, mục tiêu có ngày, còn chi tiết vận hành vẫn đang hoàn thiện. Phương án một chiều trong nhà ga mới ở dạng dự kiến, nên hành khách vẫn phải tự quyết định nên đi đường nào. Nếu bạn định bay từ Long Thành vào cuối năm 2026, có lẽ nên mở bản đồ từ bây giờ và kiểm tra lại lịch bay trước khi xách vali.