Nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành: LC02 đoạt giải với vòm cầu, tầng xanh

LC02 đoạt giải cao nhất, phương án còn được hoàn chỉnh

Sau khi phê duyệt kết quả thi tuyển, TP.HCM giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông hướng dẫn liên danh hoàn chỉnh phương án theo kết luận của Hội đồng thi tuyển. Quyết định này xác nhận LC02 là phương án đoạt giải cao nhất, đồng thời mở ra bước tiếp theo để liên danh tiếp tục hoàn thiện thiết kế.

Cần phân biệt rõ phương án kiến trúc đoạt giải với một công trình đã được xây dựng. Những hình ảnh về nhịp vòm, cây xanh hay ánh sáng là nội dung được đề xuất trong phương án đang hoàn chỉnh; chúng không có nghĩa mọi chi tiết đã trở thành thiết kế cuối cùng hoặc chắc chắn sẽ được thi công nguyên trạng.

Nói cách khác, cuộc thi đã chọn được phương án đứng đầu, nhưng phần việc thiết kế vẫn còn tiếp tục. Đây là điểm quan trọng khi đọc các mô tả kiến trúc: bản vẽ cho thấy hướng đi được đề xuất, chứ chưa phải hình ảnh thực tế của nút giao sau khi hoàn thành.

Nhịp vòm và cây xanh tạo nét riêng cho phương án

Phương án LC02 đề xuất các nhịp đỡ hình vòm uốn lượn ở phía dưới cầu. Thiết kế cũng kết hợp lan can bê tông liền mạch, cây xanh đa tầng và các khu vườn cảnh quan. Những yếu tố này được đặt cạnh nhau trong phương án như các phần của một tổng thể kiến trúc, thay vì chỉ tập trung mô tả riêng kết cấu cầu.

Các nhịp vòm là một trong những chi tiết dễ nhận ra nhất của thiết kế. Bên cạnh hình dáng phần đỡ cầu, phương án còn đưa cây xanh vào nhiều tầng và bố trí các khu vườn cảnh quan. Nhờ vậy, phần trình bày không chỉ có những đường nét của kết cấu mà còn có các thành phần cảnh quan được đề xuất đi cùng.

Trong một nút giao có nhiều tuyến kết nối, các hạng mục cầu vượt nằm trong cùng khu vực và cùng xuất hiện trong tổng thể. Phương án kiến trúc vì thế mô tả cả nhịp cầu, lan can lẫn cây xanh và vườn cảnh quan. Các con đường vẫn phải tìm cách gặp nhau theo đúng quy hoạch; phần thiết kế còn thử trả lời câu hỏi làm sao để những cấu kiện khác nhau cùng có một ngôn ngữ kiến trúc.

Đèn đường lấy cảm hứng từ đường đồng mức và ruộng bậc thang

Một điểm khác trong phương án là thiết kế đèn đường theo ý tưởng “tầng xanh”. Cảm hứng được mô tả từ đường đồng mức, ruộng bậc thang và cảnh quan phân tầng. Hệ thống chiếu sáng cũng được trình bày thành các tầng sáng với ánh sáng vàng ấm.

Ý tưởng này gắn với cách tổ chức nhiều lớp trong thiết kế: cảnh quan có cây xanh đa tầng, còn ánh sáng được mô tả theo các tầng riêng. Đây là đặc điểm của phương án kiến trúc đoạt giải, không phải xác nhận rằng hệ thống đèn đã được lắp đặt hay các chi tiết chiếu sáng đã chốt.

Cách liên tưởng đến ruộng bậc thang đem một hình ảnh quen thuộc vào phần mô tả đèn đường, bên cạnh cảm hứng từ đường đồng mức. Tuy nhiên, đây là ngôn ngữ thiết kế được nêu trong phương án; thông tin hiện có không mô tả thêm các chi tiết cụ thể về hình dáng từng bộ đèn hay cách lắp đặt ngoài thực tế.

Phương án nghiên cứu dầm bê tông và dầm hộp thép

Về kết cấu, phương án nghiên cứu sử dụng dầm bê tông cốt thép dự ứng lực và dầm hộp thép. Trụ cầu có chiều cao cơ bản 7-9 m, trong khi khẩu độ nhịp cơ bản từ 35 m. Đây là các thông số được nêu trong phương án đoạt giải, vì vậy cần đặt chúng đúng trong phạm vi của một thiết kế đang được hoàn chỉnh.

Các con số giúp hình dung một phần cách phương án nghiên cứu kết cấu cầu, nhưng không nên hiểu là thông số cuối cùng đã được xác nhận cho mọi hạng mục. Ban Quản lý dự án được giao hướng dẫn liên danh hoàn chỉnh phương án theo kết luận của Hội đồng thi tuyển; do đó, giai đoạn tiếp theo vẫn là bước làm rõ và hoàn thiện thiết kế.

Cách diễn đạt thận trọng cũng cần áp dụng với các chi tiết kiến trúc khác. Nhịp vòm, lan can bê tông liền mạch, cây xanh nhiều lớp, khu vườn cảnh quan và ánh sáng vàng ấm đều là những nội dung được đề xuất. Việc chúng được trình bày trong phương án không đồng nghĩa công trình đã có đầy đủ các hạng mục ấy ngoài thực địa.

Nút giao ba tầng kết nối ba tuyến đường

Theo quy hoạch được mô tả, nút giao có ba tầng, kết nối vành đai 3, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và tuyến liên cảng Cát Lái - Phú Hữu. Ba tuyến này cùng được nêu trong phạm vi nút giao, còn phương án thi tuyển tập trung vào kiến trúc cầu vượt và các hạng mục cầu vượt tại khu vực.

Với ba tầng kết nối, tên gọi của nút giao đã gợi ra nhiệm vụ tổ chức các tuyến đường trong cùng một không gian. Ở đây, việc các tuyến gặp nhau không chỉ là chuyện “chào hỏi” cho đúng hướng: thiết kế còn phải thể hiện các hạng mục cầu vượt và cảnh quan như một tổng thể. Dù vậy, thông tin về phương án không đưa ra thêm dữ liệu để kết luận về thời gian xây dựng hay tiến độ công trình.

Bên cạnh việc hoàn chỉnh LC02, TP.HCM yêu cầu nghiên cứu tổ chức một cuộc thi riêng về thiết kế “Biểu tượng cửa ngõ phía Đông” tại khu vực nút giao. Như vậy, phương án kiến trúc cầu vượt và ý tưởng biểu tượng là hai nội dung được xem xét theo hai hướng riêng: một phương án đã đoạt giải và đang được hoàn thiện, còn biểu tượng sẽ được nghiên cứu thông qua cuộc thi riêng.

Kết quả thi tuyển xác định LC02 của liên danh Công ty TNHH Tư vấn thiết kế B.R và Công ty cổ phần HAS Architecture là phương án đoạt giải cao nhất. Các nhịp vòm, “tầng xanh”, đèn ánh vàng ấm cùng thông số kết cấu hiện thuộc phần đề xuất kiến trúc. Diện mạo cuối cùng sẽ phụ thuộc vào quá trình hoàn chỉnh tiếp theo, nên những chi tiết trên chưa thể xem là khung cảnh đã thành hình ngoài thực địa.