Chi phí chiến sự Mỹ-Iran được cho là vượt 47 tỷ USD

Con số chính và phạm vi của chúng

Theo Reuters, dẫn dữ liệu từ Lầu Năm Góc, tổng chi phí quân sự cho cuộc chiến với Iran được nêu là hơn 47 tỷ USD tính đến thời điểm đưa tin. Tuổi Trẻ và Dân trí cùng đưa ra con số này. Báo Mới chỉ có thông tin siêu dữ liệu và phần sapo, không có nội dung đối chiếu đầy đủ, nên trong bài này chỉ được dùng để tham chiếu con số chính, không làm căn cứ cho các chi tiết khác.

Đây là thông tin rò rỉ từ dữ liệu của Lầu Năm Góc được Reuters thu thập. Bộ Chiến tranh Mỹ, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa bình luận chính thức về nội dung này, và cơ quan chức năng Mỹ cũng chưa xác nhận con số trên. Vì vậy, cách diễn đạt phù hợp là theo Reuters, chi phí được cho là hơn 47 tỷ USD, thay vì coi đó là số liệu đã được công bố chính thức.

Con số 47 tỷ USD cao hơn khoảng 25% so với ước tính 37,5 tỷ USD mà Bộ trưởng Quốc phòng (Chiến tranh) Pete Hegseth công bố hồi tháng 7. Chênh lệch giữa hai con số là khoảng 9,5 tỷ USD. Các nguồn đối chiếu khác nhau ở cách gọi tên bộ và cách nêu người công bố, nhưng đều thống nhất về con số 37,5 tỷ USD. Đây là sự khác biệt về cách gọi và cách trình bày, không phải mâu thuẫn về số liệu.

Đạn dược chiếm phần lớn tổng chi phí

Trong tổng chi phí được nêu, theo Tuổi Trẻ và Dân trí, hơn 29 tỷ USD được dùng để thay thế đạn dược đã sử dụng trong xung đột. Phần này chiếm hơn một nửa tổng số, khoảng 61% nếu so với mức 47 tỷ USD.

Khoản lớn thứ hai được nêu là hơn 6 tỷ USD để thay thế thiết bị quân sự và bù đắp tổn thất khí tài, trong đó có nhiều máy bay không người lái bị phá hủy. Nếu cộng hai khoản này lại, con số là khoảng 35 tỷ USD. Đây là phép cộng đơn giản từ các số liệu đã nêu, không phải một con số được công bố riêng. Phần còn lại của tổng chi phí không được các nguồn trong bài này giải thích chi tiết, nên bài viết không suy đoán về thành phần đó.

Vì sao cơ cấu chi phí đáng chú ý

Theo Tuổi Trẻ và Dân trí, giai đoạn đầu, Mỹ dùng tên lửa chính xác đắt tiền để phá hủy hệ thống phòng thủ của Iran. Sau đó, quân đội chuyển sang các loại đạn dược rẻ hơn, như bom JDAM dẫn đường GPS.

Từ các dữ kiện này có thể rút ra một suy luận: chi phí chiến sự không chỉ phụ thuộc vào số lượng vũ khí sử dụng, mà còn phụ thuộc vào loại vũ khí được lựa chọn ở từng giai đoạn của cuộc xung đột. Đây là suy luận từ thông tin đã nêu, không phải nhận định chính thức của chính quyền Mỹ về các quyết định quân sự.

Những khoản chưa được tính đầy đủ

Theo Dân trí, khoảng 12 tỷ USD là chi phí phát sinh cho các hoạt động quân sự. Tuổi Trẻ không nêu khoản này. Vì chỉ một nguồn đề cập, thông tin đang được xác minh, nên chưa thể cộng khoản này vào tổng chi phí hay coi đây là số liệu đã được xác nhận.

Cũng theo Dân trí, con số tổng hiện chưa bao gồm chi phí sửa chữa thiệt hại tại các căn cứ của Mỹ do tên lửa và máy bay không người lái của Iran gây ra. Do đó, tổng chi phí thực tế có thể khác với con số đang được nêu. Mức chênh lệch này chưa được nguồn nào định lượng.

Bối cảnh xung đột

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ ngày 28-2. Theo Tuổi Trẻ và Dân trí, ông Trump ban đầu dự đoán chiến sự chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.

Lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 đã tạo điều kiện để Iran khôi phục các cơ sở lưu trữ ngầm, một số hệ thống phòng thủ, tên lửa và máy bay không người lái, theo các nguồn đã đối chiếu. Sau đó, ông Trump áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran nhằm cắt nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ.

Theo Tuổi Trẻ, Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên toàn cầu trước xung đột. Thông tin về tuyên bố này đến từ một nguồn, nên cần theo dõi thêm các nguồn khác để kiểm chứng.

Tác động kinh tế và chính trị

Giá năng lượng toàn cầu tăng vọt do cuộc chiến, và điều này ảnh hưởng đến giá xăng dầu tại Mỹ. Đây là bối cảnh kinh tế đáng chú ý khi xét đến chi phí chiến sự.

Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ diễn ra ngày 3-11. Theo các nguồn đã nêu, chiến sự và giá nhiên liệu đang ảnh hưởng đến lá phiếu của cử tri.

Đảng Cộng hòa của ông Trump hiện chỉ nắm thế đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện. Bài viết không đưa ra dự báo về kết quả bầu cử, chỉ ghi nhận các thông tin đã được nêu trong nguồn.

Những điểm chưa được xác nhận

Số liệu 47 tỷ USD là thông tin rò rỉ từ dữ liệu Lầu Năm Góc qua Reuters, chưa được cơ quan chức năng Mỹ xác nhận chính thức. Con số có thể thay đổi khi cơ quan Mỹ công bố số liệu cập nhật.

Theo nguồn giấu tên và giới chức Mỹ, Lầu Năm Góc đang lên kế hoạch nối lại các cuộc giao tranh quy mô lớn với Iran nếu nhận được lệnh. Thông tin đang được xác minh.

Dân trí cho biết Lầu Năm Góc có thể tái khởi động chiến dịch quy mô lớn trong vòng 96 giờ và đã xây dựng danh sách mục tiêu mở rộng. Thông tin này chỉ có Dân trí đưa tin, dựa trên nguồn giấu tên, và đang được xác minh. Bài viết không khẳng định các chi tiết này.

Điều cần theo dõi

Bài viết được cập nhật dựa trên các dữ kiện hiện có tại thời điểm đưa tin. Khi có thông tin mới từ các nguồn đã đối chiếu hoặc từ cơ quan chức năng, nội dung sẽ được xem xét lại.

• Công bố chính thức từ phía Mỹ về tổng chi phí chiến sự.
• Làm rõ khoản khoảng 12 tỷ USD chi phí hoạt động quân sự.
• Diễn biến tại eo biển Hormuz và giá năng lượng toàn cầu.
• Tác động của tình hình đến bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.
• Cập nhật về chi phí sửa chữa căn cứ, hiện chưa được tính vào tổng.