40 giờ mỗi tuần cho giáo viên: trên giấy gọn gàng, trong lớp thì sao?

Bốn mươi giờ nghe quen, nhưng còn nhiều lớp phải bóc

Bốn mươi giờ mỗi tuần là con số quen tai với nhiều người đi làm. Theo dự thảo được báo chí nhắc tới, mức này sẽ áp dụng cho hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên trường phổ thông, cùng giáo viên dự bị đại học. Trên giấy, một tuần 40 giờ trông khá gọn gàng. Nhưng ai đã từng đứng lớp đều biết, thời gian trước bục giảng chỉ là phần nổi của tảng băng.

Chia 40 giờ: trần, sàn và phần còn lại

Điều đáng đọc kỹ nằm ở cách dự thảo phân bổ thời gian. Theo nguồn đưa tin chi tiết, thời gian làm việc của giáo viên được chia như sau:

• Giảng dạy trên lớp: tối đa 40%
• Chuẩn bị bài giảng và đánh giá người học: tối đa 40%
• Hoạt động chuyên môn, học tập, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học và hành chính: tối thiểu 20%

Quy ra trên nền 40 giờ, phép tính đơn giản cho thấy mỗi khoản giảng dạy, chuẩn bị và đánh giá có thể lên tới khoảng 16 giờ, còn phần chuyên môn và hành chính cần ít nhất khoảng 8 giờ. Nói cách khác, dự thảo đặt trần cho việc đứng lớp và chấm chữa, nhưng lại đặt sàn cho phần việc còn lại. Đây là cách viết rất lịch sự cho một câu hỏi rất thực tế: ai sẽ quyết định khi nào thì đã đủ?

Tiết dạy: hiện hành và dự thảo

Quy định hiện hành theo Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ 22.4.2025, đặt định mức tiết dạy trung bình mỗi tuần ở mức:

• Tiểu học: 23 tiết
• Trung học cơ sở: 19 tiết
• Trung học phổ thông: 17 tiết

Dự thảo đề xuất nâng lên:

• Tiểu học: 24 tiết
• Trung học cơ sở: 20 tiết
• Trung học phổ thông: 19 tiết

Chênh lệch nghe chỉ là một tiết ở tiểu học và THCS, hai tiết ở THPT. Nhưng ai từng đếm tiết đều biết, những con số nhỏ thường là nơi bắt đầu của các chuyện lớn. Nếu giữ cách tính hiện hành, tức định mức tuần nhân với 35 tuần giảng dạy, thì định mức năm học hiện hành là 805 tiết ở tiểu học, 665 tiết ở THCS và 595 tiết ở THPT. Áp cùng cách tính lên con số dự thảo, phép tính minh họa của bài viết cho ra khoảng 840, 700 và 665 tiết. Đây không phải con số có trong dự thảo, và dự thảo cũng chưa phải quy định có hiệu lực.

Hiệu trưởng, Đội và các trường đặc thù

Chuyện không dừng ở giáo viên đứng lớp thông thường. Theo quy định hiện hành, hiệu trưởng có định mức trung bình 2 tiết mỗi tuần, phó hiệu trưởng 4 tiết, và không được quy đổi giảm định mức tiết dạy đối với nhiệm vụ kiêm nhiệm. Theo nguồn đưa tin, dự thảo còn có những mốc riêng:

• Giáo viên trường dành cho người khuyết tật và trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập: 22 tiết (tiểu học), 18 tiết (THCS), 17 tiết (THPT) mỗi tuần.
• Giáo viên làm Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh: 6 đến 8 tiết.

Vị trí Tổng phụ trách Đội nghe có vẻ nhiều việc ngoài lớp, và dự thảo đưa ra một khoảng tiết riêng cho vị trí này. Cách bố trí như vậy cho thấy chính sách đang cố gắng phản ánh khối việc thực tế, thay vì chỉ đếm số lớp.

Năm học 42 tuần: 35 tuần thực dạy và phần còn lại

Theo nguồn đưa tin, thời gian làm việc trong năm học của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên trường phổ thông là 42 tuần, gồm:

• 37 tuần giảng dạy, trong đó có 35 tuần thực dạy và 2 tuần dự phòng
• 3 tuần học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ
• 2 tuần chuẩn bị năm học mới và tổng kết năm học

Về thời lượng tiết học, bậc tiểu học là 35 phút, còn THCS và THPT là 45 phút. Trên lịch, 42 tuần nghe như một năm học đầy đủ. Trong thực tế, người trong nghề thường biết rằng khoảng thời gian không đứng lớp chưa chắc đã là thời gian rảnh.

Nghỉ hè và chuyện thai sản: ai bù cho ai

Theo quy định về nghỉ hằng năm, giáo viên được nghỉ hè, nghỉ lễ, Tết và các ngày nghỉ khác theo Bộ luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội. Hiệu trưởng căn cứ kế hoạch năm học và điều kiện nhà trường để bố trí thời gian nghỉ phù hợp. Theo nguồn đưa tin, dự thảo bổ sung hai ý:

• Nếu thời gian nghỉ hè ít hơn số ngày nghỉ hằng năm theo Bộ luật Lao động, giáo viên được nghỉ thêm số ngày còn thiếu, sắp xếp theo thỏa thuận giữa hiệu trưởng và giáo viên.
• Khi thời gian nghỉ hè trùng với thời gian nghỉ thai sản của giáo viên nữ, tổng thời gian nghỉ gồm đủ thời gian nghỉ thai sản và phần nghỉ hè nằm ngoài thời gian đó.

Hai quy định này khá rõ ràng, nhưng chúng cũng cho thấy khi lịch nghỉ phải khớp với lịch dạy, việc tính xem ngày nào bù cho ngày nào thường cần một cuộc thỏa thuận.

Về căn cứ pháp lý, một nguồn nêu thời gian nghỉ hè hiện hành theo Nghị định 84/2020/NĐ-CP, trong khi một nguồn khác nhắc tới Nghị định 93/2026/NĐ-CP và hướng dẫn thi hành Luật Nhà giáo. Nghị định 93/2026/NĐ-CP mới xuất hiện ở một nguồn và chưa đối chiếu được với văn bản gốc. Thông tin đang được xác minh.

Điều đáng chú ý: lần đầu có quy định cho cả giáo viên

Theo VietNamNet, đây là lần đầu Bộ GD-ĐT đưa ra quy định về số giờ làm việc trong tuần của giáo viên. Trước đây, định mức này chỉ áp dụng với hiệu trưởng và phó hiệu trưởng. Nói cách khác, giáo viên từng có thời khóa biểu, có sổ sách, có lịch họp, nhưng trong văn bản về giờ làm việc thì họ gần như vắng mặt. Giờ thì họ đã có tên trong bảng, dù bảng đó vẫn đang chờ ý kiến.

Những điều còn bỏ ngỏ

Trước khi tin vào bất kỳ con số nào, cần nhớ mấy điều:

• Đây là dự thảo chưa ban hành. Số liệu 40 giờ, tỷ lệ phân bổ và định mức tiết có thể thay đổi sau khi lấy ý kiến.
• Trong bộ nguồn chưa có văn bản gốc của Bộ GD-ĐT. Phần lớn nội dung dự thảo đến từ báo chí, và có nguồn chỉ có tiêu đề cùng phần sapo cho thông tin 40 giờ.
• Chưa rõ dự thảo sẽ thay thế hoàn toàn hay chỉ sửa đổi một phần Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ 22.4.2025.

Nói ngắn gọn: con số đang được bàn, nhưng chữ ký thì chưa có. Thông tin đang được xác minh.

Từ giấy đến bục giảng

Chuyện giờ làm việc của giáo viên luôn có hai thế giới. Một là thế giới trên giấy, nơi mọi việc được chia đều thành phần trăm. Hai là thế giới trong lớp, nơi tiết học không chờ bảng tính. Dự thảo muốn đưa thế giới thứ nhất gần hơn với thế giới thứ hai bằng cách gọi tên từng khoản việc. Đó là bước đi đáng theo dõi. Phần khó nhất vẫn nằm ở chỗ các con số ấy sẽ hiện ra thế nào khi bước vào thời khóa biểu thật.